Anasayfa
CEMAAT VAKIFLARI SENDROMU
DERNEK KURULUŞ BİLDİRGESİ
DİLEKÇE
ULUSLAR ARASI VAKIF SEMPOZYUMU
VAKIFLAR KANUNU TASARISI TASLAĞINA TALEP VE TEMENNİLERİMİZ
MÜLHAK VE MAZBUT VAKIFLAR ARAŞTIRMA VE KÜLTÜR DERNEĞİ ANA TÜZÜĞÜ
Resimler

03/01/2005

VAKIFLAR KANUNU TASARISI TASLAĞINA TALEP VE TEMENNİLERİMİZ


KONU : Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülmekte olan Vakıflar Kanunu tasarı taslağına katkılarımız Hk.da.

(Vakıflarımız tarihin sessiz tanıkları kutsal emanetlerimizdir. )


Vakıf bir malı geliri ile birlikte Hayri bir hizmete tahsis etmek üzere vakf edenin mülkiyetinden çıkararak sosyal mülkiyet kategorisine aktarmak demektir. Yani vakıf menfaati Cenabı Hakkın mülkü hükmünde olmak üzere aslını müebbeden hapis etmektir.

Öncelikle Vakıflar Kanunu tasarısının taslağını hazırlayan Vakıflar Genel Müdürlüğünün değerli mensuplarına şükranlarımızı sunarız..

Avrupa birliği uyum yasaları sürecinde sivil toplum kuruluşlarının katılımcı fikri bu süreçte öne geçmiştir.

İntifa hakkı ile ilgili taslaktaki hüküm bir yasa mevzuatı olup, Vakıflar Genel Müdürlüğümüz intifa haklarının ve denetim paylarının hesaplamalarını brüt üzerinden değil net üzerinden yapılması hususunu gözden geçirmelidir.

Vakıflar kanununun yeni tasarı taslağı uygulamada çeşitli ülkelerdeki uygulamaları da örnek alarak vakıflarımızı çağdaş bir yönetim anlayışına kavuşturma düşüncesini de geliştirmektedir. Dünyaya örnek olmuş vakıflarımızın eriştiği medeniyet seviyesini korumak ve devam ettirmek ve bu kültürü yaymak teşkilatımızın başlıca görevlerinden olmalıdır.

Aşağıda arz edilen açıklamalarımız yapıcı ve vakıflarımızın temel ilkelerini korumaya ve sürekliliğini sağlamaya yöneliktir.
VAKIFLAR KANUNU TASARISI

Madde 1 : Bu maddeye, bu kanunun amacı ve özellikle Vakıflarımız Vakfiyelerinin doğrultusunda vakıfları yaşatmak, esasen vakıfların anayasası olan vakfiyelerinin hükümlerini koruyarak özenle amacına ulaştırmaktır. Bu hususun birinci madde de yer alması yine gerçek amaca hizmet edecektir.

Madde 3 : Bu maddede sayfa iki 16 satırda yer alan Yabancı Vakıf tanımında Türklerin kurmadığı yabancıların tesis ettiği vakıfları anlıyoruz. Zira bir zamanlar Osmanlı toprağı olan ve Osmanlı yönetiminde bulunan ülkelerde Yunanistan,Yugoslavya vs. gibi ülkelerde kurulu vakıflar yabancı değil bizim vakıflarımızdır. Karşılıklılık ilkesiyle bunların korunması, devamlılığının sağlanması için uluslar arası faaliyet gösterecek birimlerin de oluşturulması gerekir.

Madde 5 : Bu maddenin 6. Satırında yer alan Yabancılar Türkiye'de Vakıf kurabilirler hükmü "Yabancılar Türkiye de karşılıklılık( Mütekabiliyet ) esasına göre Türk Dışişleri Bakanlığının da görüşü alınmak kaydıyla vakıf kurabilirler şeklinde değiştirilmesi daha uygun olacağı gibi hükümranlık haklarımızın daha titizlikle korunması sağlanacaktır.

Madde 6 : Bu maddede yer alan ve 9. Satırda Cemaat ve Esnafa mahsus vakıfların yöneticileri mahkemece onaylanmış vakıf senetlerine göre kendileri arasından seçilir, şeklinde olması daha doğru olacaktır.

Madde 9 : Bu maddede yer alan hükümler yerine getirilirken önce vakıflar yöneticilerinin mülhak vakıf mütevellilerini ve " Mülhak-Mazbut Vakıflar Araştırma ve Kültür Derneğini" bilgilendirerek eğitim ve mevzuatlarda dahil olmak üzere bilumum aydınlatıcı ve geliştirici çalışma ve faaliyetlerden haberdar etmelidir. Madde 11: Vakıf malları satılırken Vakıflar Genel Müdürlüğümüz İdare Meclisi görüşünün alınmasının tasarrufların daha sağlıklı değerlendirilmesine hizmet edeceği kesindir ve bu iznin gerekli olduğu kanaatindeyiz.

Madde 15: Vakıfbank'ın bu yöndeki kredi imkanları ile Kültür Bakanlığının tarihi eserlerin onarım fonları ile Vakıflar Genel Müdürlüğünün bu yöndeki ihya edici hizmetleri öncelikle talep edilerek yerine getirilmesi ve/veya imkan olmaması halinde diğer alternatiflerin başvurulabilir olması gerekir.

VAKIF ESERLERİNİN KORUNMASI

Madde 2 : Bu maddeye eski eserlerin kuruluşlarından izin çıkıncaya kadar tahrip olmaması için Eski Eserler Kurulunun bir şubesinin Vakıflar Genel Müdürlüğü ve Vakıflar Bölge Müdürlüklerinin içinde faaliyet göstermelerinin sağlanması ve Kültür Bakanlığı ile işbirliğine önem verilmelidir. Tamirat için 3 yılda izin alınamamasının nedenlerinin araştırılması tamirat,Onarım izin süreçlerinin daha kısaltılması eski eserlerin korunabilmesinin birinci şartıdır. Bunun teminini yollarının mutlaka bu kanunda yer alması.

Madde 34 : İntifa hakkına konu Mazbut Vakıflar ile kurum tarafından emaneten geçici olarak yönetilen Mülhak vakıfların yıllık gayri safi gelirinin %10 'u geçmeyecek şekilde yönetim ve tahsil masrafı olarak kurum bütçesine kaydedilmelidir.

Enflasyon düşme marjlarının göz önüne alınması ve temsil masrafı ile ilgili vakfa ayrıca geçici dönemde 45/4 diğer madde Kayyım Tayin edilmesinin uygun olmayacağı görüşündeyiz.

Madde 36 : Bu maddede yer alan mülhak vakıfların yöneticilerini yani mütevellilerini Vakfiye şartlarına göre mahkeme kararı alarak tayin etmek ibarelerinin yer alması ve keza görevden alınması halinde de görevden alma kararının da mahkeme denetiminden geçmesi .

Madde 37 : Kurumun dış denetiminin öncelikle Başbakanlık Teftiş Kurulunca ve/veya yalnız sayış tayca yapılması daha uygun olacaktır.

Madde 39 : Kurumun gelirleri başlığı altındaki bu maddede büyük B de belirtilen faaliyet dışı gelirlerden a şıkkındaki kurumca yönetilenler ile mazbut vakıflara ait taşınmazların satışından elde edilecek gelirlerin Vakfı adına mala çevrilmesi ve o vakfın adı altında toplanması ve/veya o vakfın yeniden ihyasında kullanılması yine o vakfın bütçesinde saklı tutulması vakfın gayesine uygun olacaktır. Bu şekilde açıklığa kavuşturulmasında yarar vardır.

MECLİSİN OLUŞUMU

Madde 45 : Bu maddede belirtilen vakıfların vakfiyelerinin değiştirilmesi vakfın ve vakıf senedinin lafzına ve ruhuna aykırıdır. Ancak güncelleştirilmesinde mütevellileri'nin mütalaasının alınması, vakıf niyabetten veya emaneten yönetiliyorsa dahi bu şartlara uyulması Vakıflar Genel Müdürlüğü İdare Meclisi'nin asli görevidir. Bu şart korunmadıkça vakıfların işlevi kalmaz, kısa zamanda inkıraza uğrar ve yok olur.. Diğer taraftan güncelleştirilmesi için öncelikle bu konuda Osmanlıca'yı çok iyi bilen, eski ve yeni hukuk mevzuatında da uzman kişilere ihtiyaç vardır. Bunun acilen oluşturulması da gereklidir. Güncelleştirme sadece vakfiyenin çevirisi ile de bitmemektedir. Ciddi bir şekilde güncelleşme şartlarını oluşturulacak uzmanların vakfın vakfiyesi doğrultusunda haklarının en üst düzeyde korunması için çalışacak görgü ve bilgi birikimli olan kâmil kişilerden oluşturulması .

Madde 46 : Bu maddede geçen meclis üyesi olmak üzere seçilen kişilerin en az 5 yıl vakıf organlarında görev almış olması zorunludur ifadesi tatbikattaki gerekçelere uygundur. Örneğin vakıf konusunda ehil olma şartı yeterlidir.

Madde 51 : Bu maddede geçen sanat eserleri ve yapı İşleri Dairesi Başkanlığı unvanının öncelikle Eski veya Tarihi Sanat Eserleri ile Yapı ve Onarım İşleri Daire Başkanlığı olarak değiştirilmesinde tatbikat açısından yarar vardır. Bu maddede sadece mazbut vakıflara yer verilmiştir. Oysa mülhak vakıf ve cemaat vakıflarına ait eski tarihi sanat eserlerinin de bu madde kapsamı içine alınması ve yukarıda belirtildiği üzere Eski Eserler Kurulunun bir şubesinin Vakıf İdaresi bünyesi içerisinde faaliyet göstermesi gereğinin de göz önünde bulundurulması .

Madde 71 : Yabancı uzmanın hangi uzmanlık dalında gerekli olduğu açıklanmamış olduğundan bu konuya özellikle arşivlerimizin yüksek değeri de dikkate alınarak uzman seçiminin veya değerlendirilmesi üzerinde titizlikle durulmalıdır.

Madde 78 : Mülhak malları da milli servet olmakla bu maddedeki istisna ve muafiyetlerden faydalandırılmalıdır.

GEÇİCİ MADDE 8 : Bu kanunun yürürlüğünden önce tapuya tescil edilmemiş vakıf ve vakıf malları Mazbut Vakıf olarak kaydedilir şartı hayatın akışına ve vakıf şartlarına aykırıdır. Hala kaydı tutulmamış ve ne olduğu belirsiz hatta Tapu Bölge Müdürlüklerinde olması gereken vakıf ta kayıtlaraçıklık kazanmayı beklemektedir. Bunlar şekil almadıkça aksine bir uygulama hukuken bağlayıcı olamaz.

TALEPLERİMİZ : Eski eserlerin restorasyonu için ilgili kurumlarca alınan ruhsat ve her türlü harcın kaldırılması. Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından projelendirme, planlama, fon, sponsor ve bağış gibi hakların mülhak vakıflara da uygulanması.

Akar cinsinden eski eser gayri menkullerin rantabıl olmayanlarının satış trampa ile elde edilen satış paraları ile tekrar vakfı adına gayrimenkul alınması vakfın gayesine göre değerlendirilmesi, arazi , arsa, tarla ve her türlü toprak satışında vakıflar genel müdürlüğümüz idari meclisi tarafından vakfın yararına yönelik müsaadenin verilmesi. Vakıf adına yeni yerlerin alınmasında mütevelli mütalaasının uygun görülmesi.

Dünyada 3. Sektör konumundaki vakıflar öncelikle Osmanlı döneminde ön plana çıkmıştır. Cumhuriyetin ilk yıllarındaki iktisadi çöküşün giderilmesinde büyük katkısı olan vakıflarımız, dünyada olduğu gibi, ülkemizde de Sivil Toplum Kuruluşlarının güçlendirilmesi ile sosyal alanda olduğu gibi gelecek yüzyıllara da ışık tutacaktır.

5000 Ad. Mülhak Vakıf bugün 304 Ad. civarındadır ve bunlardan 3/2 kadarı varlığını sürdürmeye çalışmaktadır. Türk vakıf hukukumuzun nüvesini teşkil eden Mülhak Vakıflarımızın da mazbut. yeni. cemaat vakıfları gibi diğer vakıflara verilen haklardan yararlandırılması, mutlaka sahip çıkılara kollanması, hakların ötesinde ilahi bir görevdir.

Genel gerekçe. başlığı altındaki bölüm daha genişletilebilir esasında Türk Vakıflarının dünyaya örnek niteliğini daha geniş kapsamlı anlatabilir şekilde tanzim edilmesi gerekir. Dileğimiz arkalarında büyük güçler bulunan kollanan vakıflar ve cemaatler gibi, bu haklardan Türk vakıf hukukunun nüvesini teşkil eden mülhak vakıflarımızın da yararlandırılması, kanun yapıcılarımızca haklarının iadesi ile yok olmalarının önlenmesi en büyük dileğimiz olacaktır. Saygılarımızla.
NAZIM SİYAVUŞOĞLU

MÜL VE MAZ VAKIF ARAŞ. VE KÜLT. DER.
GENEL BAŞKAN

DAĞITIM
------------------------
T.B.M.M.
T.C CUMHURBAŞKANLIĞI
T.C BAŞBAKANLIK
T.C BAŞBAKANLIK
VAKIFLAR GEN.MÜD.
  © 2003  - 2014 Mülhak Mazbut Vakıflar Araştırma ve Kültür Derneği www.mmvakder.org.tr
info@mmvakder.org.tr
www.hanedan.org